Accessibility links

Breaking News

Atis Pent Mete Men Ansanm Pou Ede Ayiti


<!-- IMAGE -->


Paulina Montes se yon Chilyèn ki grandi nan peyi Ajantin, e kap viv Ozetazuni depi 18 an. Gen 10 zan desa, li te vini ak ide pou'l kreye yon oganizasyon charite ki rele Fundacion Manos Del Sur, savledi Fondasyon Men ki soti nan Sud la. Se konsa li te kole tèt ansanm ak sè li epi you kouzinn pou tabli fondasyon an. Madan Montes eksplike ke tout anplwaye fondasyon li a se travayè volontè ki gen karyè kom pwofesyonèl. Pèsonn pa touche okenn salè, e yo ensiste sou transparans.

Sa ki te ankouraje'l pouse pou pi devan ak ide a se ke li te konstate ke pandan pitit gason li a tap grandi, te gen anpil lot timoun ki pat gen opotunite pou yo jwi menm bagay ak pitit gason li an -- an palan de kay, dlo, manje ak edukasyon. Donk medam yo te deside lanse 2 pwojè - youn o Chili e lot la nan peyi Ajantin. Yo te vle pou pwojè yo mete aksan sou enpotans edukasyon nan lavi timoun yo.

"Objektif nou sete ofri menm opotunite pou zanmi nou oubyen moun nou te konnen nan diferan peyi e ki te eseye fè yon bagay pou ede moun nan peyi yo men yo pat konn kijan pou yo lanse pwojè a depi isit," Montes eksplike. "Nou te ba yo supo administratif, supo legal, nou jwenn otorizasyon IRS (Ajans enpo ameriken an) pou pèmèt moun ba nou don lajan ke yo tap kapab dedui de enpo yo nan fen ane a."

Apre siksè premye pwojè a, medam yo te lanse menm tip pwojè nan peyi tankou Venezyela, Kolonbi, Salvado ak Nikaragwa. Kounyea, yap travay nan yon total de 12 peyi e yo deside ajoute Ayiti sou lis la.

"Nou gen yon responsab pou chak peyi ki gen resnponsabilite pou'l kotize lajan ki nesesè pou finanse pwojè e epi ranpli tout papye, dokiman ki nesesè yo, donk kantite lajan yon peyi resevwa lye dirèkteman ak kantite travay responsab pwojè a fè," Montes deklare.

Gen 3 fason ke Manos Del Sur anplwaye pou kotize lajan pou finanse pwojè charite li yo. Youn' se chache sponsor pou apiye pwojè yo finansyèman. Lè konsa, yon moun kontribye $20 chak mwa pou sponsore yon timoun. Fondasyon an voye tout enfomasyon sou timoun nan bay sponsor la ansanm ak foto timoun nan, epi yo bay yon bilan pwogrè pitit la ap fè nan fen ane a. Dezyèm mwayen yo anplwaye pou kotize lajan se oganize evenman tankou kous 5 kilomèt, konpetisyon dans tango, match polo etsetera. E twazyèm mwayen an se don ke swa endividu oubyen gwo konpayi yo fè.

Apre tranbleman de tè katastwofik ki te frape Ayiti 12 Janvye pase a, Madan Montes ak asosye li yo nan fondasyon an te deside fè yon bagay pou ede peyi a.

"Nou pat janm travay ak Ayiti anvan sa paske nou pat gen okenn rensponsab pwojè pou travay avèk nou, men apre tranbleman de tè a te frape Ayiti nou te sezi wè imaj timoun yo nan lari, donk nou te kole tèt ansanm ak yon oganizasyon ki rele Step By Step ki tap ranmase dlo ak tant ak lot bagay pou voye Anayiti e nou te OK ann fè yon kichoy! Donk nou te komanse reflechi pou wè kisa nou te ka fè e puiske gwoup la te deja gen eksperyans nan peyi a yo tap travay Anayiti deja paske yo te konstwi yon lekol nan ti pa ti pa -- donk nou te di ok nou gen yon moun nan peyi a ki konnen peyi a e ke nou ka fè konfyans e nou ka travay avè yo sou yon pwojè Anayiti," Montes eksplike.

<!-- IMAGE -->

"Sa nou te vle fè se voye tant pou timoun yo Anayiti, ke timoun ta penn petèt paske nou te vle voye tant ki ge paske nou te konsidere ke tout bagay finn kraze Anayiti, tout bagay chaje ak pousyè donk nou te kwè timoun yo te bezwen yon bagay pou ba yo kè kontan epi yon ti koulè ge," li ajoute. "Donk se konsa yon pwojè ki te komanse ak ide pou kèk atis al travay ak timoun te vinn devlope pou'l tounen yon pwojè pou enstale 10 tant ke atis pent ki gen renome mondyal ap penn e ke nou pral sèvi pou fè yon sant kominotè oubyen yon lekol Anayiti."

10 Tant espesyal sa yo pral enstale sou teren L'Athletique d'Haiti, yon fondasyon charite ke ayisyen Robert Duvall ap dirije tou pre Site Solèy.

Madan Montes di yo te vinn pran kontak ak Bobby Duval gras ak pitit gason li yo ki renmen futbol anpil e ki te vini ak ide pou yo ta voye futbol bay timoun yo Anayiti pou jwe. Madan Montes te mande yon zanmi jounalis li Anayiti ki rele Kathy Claridge konsèy sou kiyès li kwè ki ta renmen resevwa balon sa yo. Kathy te sugjere Bobby Duval. Donk mamzèl te komanse chache misye e yo te pran kontak ak yon reprezantan li Ozetazuni epi se konsa yo te vinn pale de afè tant la epi pwojè a te pran nesans.

Gras ak zanmi sa a, fondasyon Manos Del Sur te kontakte Bobby Duval, e misye te dako pou yo vinn enstale 10 tant ke atis renome ki soti toupatou nan le mond pral penn nan lakou L'Atlethique D'Haiti, oganizasyon charite li a.

"Se yon sant de fomasyon spotif e edukasyonèl... se yon sot de devlopman pou lè jèn pou akonpaye yo ba yo yon chans nan lavi," Duval eksplike. "Imajine'w sa sa vle di -- men nou fèl depi 15 zan. Donk nou envite tout moun vin vizite, nou pa two lwen ayeropo a eksetera. Nou trèz ouvè epi depi'w wè bagay la, wap wè sakap fèt."

Misye Duval di nan komansman yo te gen 1,200 moun nan klub la men apre tranbleman de tè a vin gen plizyè milye moun ap viv sou teren an.

Pwojè atistik Manos Del Sur la vize pou chak nan 10 tant yo gen sou li tablo ke swa yon grenn atis oubyen 2 atis va kolabore ansanm pou yo penn. Chak panel ap gen yon desen diferan ki va reprezante yon tèm ki gen rapo l'istwa oubyen reyalite ayisyèn nan. Objektif la se pou timoun yo gade tant yo epi aprann yon bagay nouvo.

"Chak tant pral gen yon tèm ki gen rapo ak istwa oubyen reyalite peyi a. Donk se kapab yon evenman nan pase Ayiti oubyen yon pwoblèm kap trakase peyi a -- paske objektif nou se kreye yon bagay ge pou timoun yo men ki gen yon bu edukatif tou," Montes deklare.

Se ak anpil swen ke Manos Del Sur te chwazi yon atis pou dirije zèv atistik la. Moun sa a se atis pent kuben renome e kontwovèsyal Antuan Rodriguez Perez. Misye ki se moun vil Santa Clara nan peyi Kuba, e li te komanse etudye l'ar depi li te gen 10 zan. Antuan dekri tèt li tankou yon rebèl kap defann verite nan le mond e li di se sa'k fèl te santi li vle ede Ayiti.

"Sak konnen? Mwen kwè ke mwen tèlman lute nan lavi e mwen tèlman rebèl ke'm ka apresye rebelyon ki egziste nan lot kretyen vivan sitou lè y'ap lute pou defann dwa yo epi dwa ke yo ensiste pou moun respekte," misye deklare. "Epi ayisyen se moun ke malgre yo pase anpil tan nan yon sityasyon difisil anpil yo rete ak ogèy yo e yo vle endepandans yo malgre pri yo oblije peye pou sa. Mwen kwè moman an pwopis pou nou ede Ayiti paske se yon bon opotunite ki prezante pou le mond antye patisipe nan rekonstruksyon peyi a. M' pap pale sèlman de bourade oganizasyon umanitè yo men tou rekonstwi nan nivo la fwa pèp la, lespri li, vizyon li, sistèm edukasyon an -- tout bagay soti depi edukasyon pèp la pou rive nan etabli yon gouvènman ki fonksyone byen tout bon -- elimine moun ki koronpu yo e kap pwofite de pèp la nan moman kote lap travèse yon kriz e'm kwè sak pi enpotan pou yon kretyen vivan ak pou yon pèp se edukasyon e se poutèt sa nou pral mete sou pye yon ti lekol."

Pami 10 atis ki pral penn tant pou Ayiti genyen Jose Bedia, Pedro Barbeito, Nicolas Leiva epi 2 ayisyen: Edouard Duval Carrie ak Vickie Pierre. Antuan di gen anpil lot atis ki te vle patisipe nan pwojè a men malerezman kantite tant yo genyen yo limite.

"Anpil atis ki soti toupatou nan le mond te vle travay sou pwojè a men nou gen 10 tant sèlman -- e'm kwè gwoup nou genyen an byen enteresan e tout atis sa yo se moun ki atravè zèv yo fè yo -- ede nan kriz, nan sityasyon difisil epi yo fè pyès d'ar pou ede koz umanitè tou."

Tant yo mezire 20 pye pa 10 pye e yo gen yon wotè 13 pye. Chak tant gen 2 fenèt epi ouvètu devan an ak dèyè pou byen kite lè a sikile andedan an. Antuan di se limenm ki vini ak desinen sou stil tant la e li te chache toupatou jous tan li te jwenn yon konpayi ki fabrike tant ki durab, ke li te ka penn, e ki reziste a dlo, ak van. Misye di sak pi enpotan an se pou bay timoun yo yon kote yo ka santi yo an sekirite epi santi yo alèz.

Met sou sa, Antuan te chache toupatou pou'l jwenn yon penti ki reziste a dlo, solèy e ki patap dekole lè yo pliye tant yo pou pote yo Anayiti. Finalman li te tonbe sou yon konpayi ki rele SEM e ki fè yon kalite penti espesyalman pou machinn e ki fleksib -- e se sa atis pent yo pral sèvi pou penn. Konpayi a fabrike yon total de 30 koulè diferan e chak galon penti koute $200. Koulè wouj la limenm pi chè, li koute $220.

Antuan di li atann ni aske atis yo pase ant 10 ak 15 jou ap penn tant yo e yo gen pwojè fè sa nan mwad Septanm ou Oktob kap vini an.

Travay la pral fèt andedan yon gwo depo ke yon biznisman israelyen fè fondasyon Manos Del Sur la prete yo espesyalman pou pwojè a.

Antuan di li kwe le mond gen yon det pou'l repeye Ayiti, donk pwoje ar la se yon pa nan bon direksyon an.

"Mwen kwe ke le mond te repouse pep ayisyen an donk kounyea le mond dwe Ayiti. Yo repouse ayisyen tou senpleman paske se konsa yo ye men mwenmenm Antuan ak pep ayisyen an nou unifye, paske mwen se yon rebel menm jan ayisyen yo rebel, mwen gen yon admirasyon pou lespri rebelyon ke yo genyen, mwen renmen yo antanke moun. Mwen pran nesans nan Kuba, mwen soti nan yon rejyon kote moun yo se rebel yo ye se moun ki te konn kenbe la fem pou suiviv sou resif e yo pat lage juskaske yo te mouri. Donk mwen kapab di ke gen yon unyon ant fason d'et ke nou we lakay ayisyen yo e jan mwenmenm mwen panse e viv."

Kiyès kap peye pou tant sa yo? Eben Paulina Montes, direktris egzekutif fondasyon Manos Del Sur di li gen entansyon jwenn sponsor pou chak tant gras ak yon gwo marathon yo gen entansyon fè epitou yon vant o zanchè zèv d'ar ke divès atis renome kontribye. Antuan deja komanse reyuni yo lakay li.

Met sou pwojè penn tant yo epi kotizasyon lajan pou finanse pwojè a, Manos Del Sur ap travay ansanm ak reyalizatris sinema e atis Elba Luis Lugo sou yon dokimantè ki va rakonte istwa Ayiti atravè l'ar li epi byen montre dewoulman pwosesus kote atis yo te penn tant yo, voye yo Anayiti epi enstale yo nan klub spotif Bobby Duval la.


Kisa yo esepere pèp Ayisyen an va tire de pwojè a? Atis e responsab pwoje a Antuan di li ta renmen pou zev sa yo rive nan peyi a san okenn anpechman biwokratik.

<!-- IMAGE -->

"Atrave pyes d'ar ou gen posibilite ouvri pot epitou reveye moun kap domi e mwen kwe gen anpil moun kap domi (setadi yo pa o kouran de sakap pase nan le mond) e gen anpil moun ki takapab fe yon bagay epi gen moun ki ta renmen fe yon bagay men yo pa konnen kijan, e pwoje sa a bay moun ki gen pouvwa pou fe yon bagay pou ede pep Ayisyen yon fason ki vreman vre objektif," Antuan deklare. "Paske n'ap transpote tout bagay soti Ozetazuni pou mennen yo Anayiti. E si Bondye vle nou pral enstale lekol sa a sou teren Bobby Duval la lekol sa a ap gen tout founiti klasik li - meb, liv, kreyon donk de ke li finn enstale lap kapab komanse fonksyone e n'espere pesonn pap ba nou pwoblem pou'n fe sa - m'ap pale de la dwan, otorite yo etsetera pou ke pwoje sa a ki se gen yon objektif umanite kapab fe sa li fet pou'l fe a. Donk nou pa vle gen okenn pwoblem biwokratik paske pwoje sa a gen kom bu pou'l ede nan rekonstruksyon peyi d'Ayiti, e pi presizeman edukasyon timoun yo."

Direktris egzekutif Paulina Montes limenm di li ta renmen pou timoun yo konnen ke se ak anpil swen li oganize pwoje sa a pou yo e edukasyon gen yon enpotans total-kapital.


"Allo timoun, nap voye tant sa yo ba nou ak anpil lanmou depi Miami. Nou konnen ke edukasyon se yon bagay ki trez enpotan," Montes deklare. "Nou konnen nou renmen futbol e ke nou renmen jwe futbol le plus posib, men sonje byen ke yon edukasyon se eleman la vi'w ki pi enpotan kelkeswa sa ou deside fe nan lavni, tout bagay baze sou edukasyon ou reseva kounyea. Kidonk etudye, al lekol, e fe tout efo posib pou resevwa meye edukasyon ou kapab resevwa. "

Manos del Sur gen entansyon fe yon gwo gala charite kote yo va gen yon vant o zanche pou jwenn sponsor pou chak tant. Moun nan va kenbe ti miniatur ki reprezante tant li achte pou Ayiti a e li va gen pou'l peye pou tout sa ki pral andedan tant la.

Fondasyon an anvizaje tou publiye yon dokimante sou pwosesus la ke sineyas Elba Luis Lugo, yon Potorikenn pral monte - se pral yon film lon metraj - epitou yo va gen lot aktivite an koneksyon ak evenman pou kotize lajan pou finanse pwoje tant la kote timoun yo va gen opotunite vinn travay ak atis yo epi fanmi va gen opotunite vinn jwi mizik epi we bel pyes d'ar.

Si'w ta renmen gen plis enfomasyon ou ka tcheke sit web Manos Del Sur la, oubyen paj Facebook fondasyon an.

XS
SM
MD
LG